Sünen-i İbn Mâce — Namazı Lâyıkı Veçhi̇le Eda Etmek ve Ondaki̇ Sünnetler

İbn-i Ömer (r.a.)'dan; şöyle demiştir: Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), şafak (yeri) aydınlanınca (sabah farzından önce) iki rekat kılardı." Bu Hadis’i Nesai de tahric etti. AÇIKLAMA 1147’de

حدثنا هشام بن عمار، حدثنا سفيان بن عيينة، عن عمرو بن دينار، عن ابن عمر، ان النبي صلى الله عليه وسلم كان اذا اضاء الفجر صلى ركعتين

İbn-i Ömer (r.a.)'dan; şöyle demiştir: Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) sabah (farzın) dan önce ezan sesi Onun kulaklarında imiş gibi (çarçabuk) iki rek'at kılardı," AÇIKLAMA 1147’de

حدثنا احمد بن عبدة، انبانا حماد بن زيد، عن انس بن سيرين، عن ابن عمر، قال كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يصلي الركعتين قبل الغداة كان الاذان باذنيه

Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in muhterem eşlerinden Hafsa bint-i Ömer (r.anha)'dan; şöyle demiştir : Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), sabah namazı için ezan okunduğu zaman, farza kalkmadan önce hafif tuttuğu iki rek'at kılardı." AÇIKLAMA 1147’de

حدثنا محمد بن رمح، انبانا الليث بن سعد، عن نافع، عن ابن عمر، عن حفصة بنت عمر، ان رسول الله صلى الله عليه وسلم كان اذا نودي لصلاة الصبح ركع ركعتين خفيفتين قبل ان يقوم الى الصلاة

Aişe (r.a.anha)'dan; şöyle demiştir: Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) abdest aldığı zaman iki rek'at kıldıktan sonra namaza çıkar (gider) di." Not: İsnadın sahih ve ricalinin Buhari ile Müslim'in ricali olduğu Zevaid'de bildirilmiştir, AÇIKLAMA 1147’de

حدثنا ابو بكر بن ابي شيبة، حدثنا ابو الاحوص، عن ابي اسحاق، عن الاسود، عن عايشة، قالت كان النبي صلى الله عليه وسلم اذا توضا صلى ركعتين ثم خرج الى الصلاة

Ali (r.a.)'den; şöyle demiştir: Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), ikamet edileceği zaman iki rek'at kılardı." Not: Zayıflığına ittifak edilmiş olan el•Haris bin AbdiIlah el-A'ver bu isnadda bulunduğu için isnadın zayıflığı Zevaid'de bildirilmiştir. AÇIKLAMA (1143, 1144, 1145, 1146, 1147): İbn-i Ömer (r.a.)'in ilk hadisini Nesaide rivayet etmiştir. İkinci hadisin müelliften başka kim tarafından rivayet edildiğini bilemiyorum. ilk hadis, şafak yeri ağardığı zaman Nebi (s.a.v.)'in sabah sünnetini kıldığına delalet eder. İkinci hadis de bu sünneti hafif tuttuğuna delildir. Hadisteki: "Ezan sesi kulaklarında imiş gibi...'' tabiri, iki rek'ati hafif tuttuğundan kinayedir. Yani namaz çağrısı kulaklarında bulunan kişi, namaza yetişmek için kıldığı namazı hafif tuttuğu gibi, Resulullah (s.a.v.) bu iki rek'atı hafif tutardı. Hafsa (r.anha)'nın hadisini Ebu Davud hariç Kütüb-i Sitte sahipIeri tarafından rivayet edilmiştir. Bu hadis de efendimizin sabah farzından önce kıldığı iki rek'atı hafif tuttuğuna ve farza yakın bir zamanda kıldığına delalet eder. Aişe ve Ali (r.anha)'nın hadislerinin zevaid türünden olduğu Sindi'den anlaşılıyor. Bunlar da bu babta rivayet edildiğine göre Nebi (s.a.v.)'in sabah farzı için mescide çıkmadan önce abdest aldıktan sonra iki rek'at kılıp ondan sonra Mescide gittiğine, keza bu iki rek'atı kamet edileceği zamana yakın kıldığına delalet eder. Mezkur iki rek'at hakkındaki, dört mezhep alimlerinin görüşleri bundan önceki babta anlatılmıştır. Mezkur iki rek'atın hafif tutmasının hikmetine gelince el-Menhel yazarı şöyle der: Kurtubi: Bunda acele edilmesinin hikmeti, sabah farzının ilk vakitte eda edilmesinin sağlanmasıdır, demiştir. Bazıları: Resulullah (s.a.v.) gece namazını hafif tuttuğu iki rek'atla başlattığı gibi gündüz namazınıda hafif bir namazIa başlatmış, ta ki geceyi bol nafilelerle geçirsin ve farzia meşgul olmak için bundan başlasın, demişlerqir." Hadisler sabah sünnetinin hafif tutulmasının meşruluğuna delalet ederler. Cumhurun mezhebi de budur

حدثنا الخليل بن عمرو ابو عمرو، حدثنا شريك، عن ابي اسحاق، عن الحارث، عن علي، قال كان النبي صلى الله عليه وسلم يصلي الركعتين عند الاقامة

Ebu Hureyre (r.a.)'den; şöyle demiştir: Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), sabah farzından önceki iki rek'atte (Fatihadan sonra): قل يا أيها الكافرون ve; قل هو اللَّه أحد (Kafirun ve İhlas) urelerini okurdu. Diğer tahric: Müslim. Ebu Davud, Nesai, Beyhaki ve Tahevi AÇIKLAMA 1150’de

حدثنا عبد الرحمن بن ابراهيم الدمشقي، ويعقوب بن حميد بن كاسب، قالا حدثنا مروان بن معاوية، عن يزيد بن كيسان، عن ابي حازم، عن ابي هريرة، ان النبي صلى الله عليه وسلم قرا في الركعتين قبل الفجر {قل يا ايها الكافرون} و {قل هو الله احد}

İbn-i Ömer (r.a.)'dan: şöyle demiştir: Ben bir ay Nebi (Sallallahu Aleyhive Sellem)'e baktım. Sabah farzından önceki iki rek'atte (Fatihadan sonra); قل يا أيها الكافرون، وقل هو اللَّه أحد surelerini (Kafirun ve İhlas) okurdu. Bu hadisi Nesai hariç Kütüb-i Sitte sahibIeri’nin hepsi rivayet etmiştir. AÇIKLAMA 1150’de

حدثنا احمد بن سنان، ومحمد بن عبادة الواسطيان، قالا حدثنا ابو احمد، حدثنا سفيان، عن ابي اسحاق، عن مجاهد، عن ابن عمر، قال رمقت النبي صلى الله عليه وسلم شهرا فكان يقرا في الركعتين قبل الفجر {قل يا ايها الكافرون} و {قل هو الله احد}

Aişe (r.anha)'dan; şöyle demiştir: Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), sabah farzından Önce iki rek'at kılardı ve şöyle buyururdu : «Bu iki sure ne güzeldir. Sabah farzından önceki iki rek'atte (Fatiha'dan sonra) okunur. (Bu sureler); قل هو اللَّه أحد، ve قل يا أيها الكافرون (yani İhlas ve Kafirun sureleri)dir.» Not: Zevaid'de şöyle denmiştir: İsnaddaki el•Cüreyri'yi. Buhari ve Müslim kendi sahIhlerinde hüccet saymışlardır. Fakat ömrünün sonlarında hafızası karışmıştır. İsnadın diğer ravileri sikadır

حدثنا ابو بكر بن ابي شيبة، حدثنا يزيد بن هارون، حدثنا الجريري، عن عبد الله بن شقيق، عن عايشة، قالت كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يصلي ركعتين قبل الفجر وكان يقول " نعم السورتان هما يقرا بهما في ركعتى الفجر {قل هو الله احد} و {قل يا ايها الكافرون}

Ebu Hureyre (r.a.)'den rivayet edildiğine göre. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir: «Namaz için ikamet edileceği zaman (O) farzdan başka hiç bir namaz kılınmasın (veya kılınmaz.)» Diğer tahric: Buhari'den başka Kütüb-i Sitte sahipleri, Beyhaki, Darimi ve Tahavi bu hadisi rivayet etmişlerdir

حدثنا محمود بن غيلان، حدثنا ازهر بن القاسم، ح وحدثنا بكر بن خلف ابو بشر، حدثنا روح بن عبادة، قالا حدثنا زكريا بن اسحاق، عن عمرو بن دينار، عن عطاء بن يسار، عن ابي هريرة، ان رسول الله صلى الله عليه وسلم قال " اذا اقيمت الصلاة، فلا صلاة الا المكتوبة " . حدثنا محمود بن غيلان، حدثنا يزيد بن هارون، انبانا حماد بن زيد، عن ايوب، عن عمرو بن دينار، عن عطاء بن يسار، عن ابي هريرة، عن النبي صلى الله عليه وسلم بمثله

Abdullah bin Sercis (r.a.)'den rivayet edildiğine göre: Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) (bir gün) sabah farzını kılmakta iken: bir adamı sabah farzından önceki iki rekatı kılmakla meşgul olarak görmüş ve namazı kıldıktan sonra adam'a: «(Ey Filan)! Sen bu iki namazından hangisini namaz sayıyorsun?» buyurdu. Diğer tahric: Müslim, Nesai ve Tahavi

حدثنا ابو بكر بن ابي شيبة، حدثنا ابو معاوية، عن عاصم، عن عبد الله بن سرجس، ان رسول الله صلى الله عليه وسلم راى رجلا يصلي الركعتين قبل صلاة الغداة وهو في الصلاة فلما صلى قال له: " باى صلاتيك اعتددت؟

Abdullah bin Malik bin Buheyne (el-Ezdi) (r.a.)'den; şöyle demiştir: Bir gün sabah namazı için ikamet edilmiş iken Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem sünnet'e durmuş olan bir adamın yanından geçti ve ona bir şey söyledi. Ne buyurduğunu bilemedim. Namaz'dan çıkınca biz bu adamın etrafında toplanarak Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem sana ne buyurdu diye sorduk. Adam şöyle dedi: Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem bana buyurdu ki: «Nerede ise sabah namazını dört (rek'at) kılacaksınız.»

حدثنا ابو مروان، محمد بن عثمان العثماني حدثنا ابراهيم بن سعد، عن ابيه، عن حفص بن عاصم، عن عبد الله بن مالك ابن بحينة، قال مر النبي صلى الله عليه وسلم برجل وقد اقيمت صلاة الصبح وهو يصلي فكلمه بشىء لا ادري ما هو فلما انصرف احطنا به نقول له ماذا قال لك رسول الله صلى الله عليه وسلم قال قال لي " يوشك احدكم ان يصلي الفجر اربعا

Kays bin Amr (r.a.)'den: şöyle demiştir: Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) (bir gün) bir adamı sabah farzından sonra iki rek'at namaz kılarken görmüş ve Nebi {Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ona: — «Sabah namazını iki defa mı (kılıyorsun)?» buyurmuş, adam da O'na : — Ben sabah namazından önceki iki rek'atı kılmamış idim de onu kıldım, cevabını vermiştir. Ravi demiştir ki, Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), (bu cevabtan sonra) susmuştur." Diğer tahric: Tirmizi. Ebu Davud, Darekutni, Hakim ve Beyhaki

حدثنا ابو بكر بن ابي شيبة، حدثنا عبد الله بن نمير، حدثنا سعد بن سعيد، حدثني محمد بن ابراهيم، عن قيس بن عمرو، قال راى النبي صلى الله عليه وسلم رجلا يصلي بعد صلاة الصبح ركعتين فقال النبي صلى الله عليه وسلم " اصلاة الصبح مرتين؟ " . فقال له الرجل اني لم اكن صليت الركعتين اللتين قبلها فصليتهما . قال فسكت النبي صلى الله عليه وسلم

“... Ebû Hüreyre (radıyallahü anh)’den; Şöyle demiştir : (sallallahü aleyhi ve sellem), uykuda kalarak sabah sünnetini kaçırmış ve güneş doğduktan sonra bunları kaza etmiştir

حدثنا عبد الرحمن بن ابراهيم، ويعقوب بن حميد بن كاسب، قالا حدثنا مروان بن معاوية، عن يزيد بن كيسان، عن ابي حازم، عن ابي هريرة، ان النبي صلى الله عليه وسلم نام عن ركعتى الفجر. فقضاهما بعد ما طلعت الشمس

Kaabus (bin ebi'l-Maharık) (r.a.), babası Ebü'l-Mahank (r.a.)'den rivayetle şöyle demiştir: Babam (Ebü'l-Maharık), Aişe (r.anha)'ya haber göndererek: Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in (sünnetlerden) devamlı kılmaktan en çok hoşlandığı namaz'ın hangisi olduğunu sormuş ve Aişe (r.anha) şöyle cevap vermiştir: Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) öğle farzından önce dört rek'at kılardı. Bundaki kıyamı (= Kıraati) uzun tutardı ve rüku' ile secdelerini güzel yapardı. Not: Zevaid'de bildirildiğine göre senedindeki Kaabus (r.a.)'ın sika veya zayıf olduğu hususunda ihtilaf vardır. İbn-i Hibban ve Nesai onu zayıf sayarken İbn-i Muin ve Ahmed, sika saymışlardır. Senedin kalan ricali sikadır

حدثنا ابو بكر بن ابي شيبة، حدثنا جرير، عن قابوس، عن ابيه، قال ارسل ابي الى عايشة اى صلاة رسول الله صلى الله عليه وسلم كان احب اليه ان يواظب عليها؟ قالت: كان يصلي اربعا قبل الظهر. يطيل فيهن القيام، ويحسن فيهن الركوع والسجود

Ebu Eyyub (el-Ensari) (r.a.)'den: şöyle demiştir : Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), öğle vakti girince öğle namazının farzından önce dört rek'at (namaz) kılardı, dört rek'at'ın arasında selam vermezdi. Ve şöyle buyurdu : «Güneş, göğ'ün ortasından batıya kaydığı zaman şüphesiz sema'nın kapıları (o dört rek'at için) açılır.»

حدثنا علي بن محمد، حدثنا وكيع، عن عبيدة بن معتب الضبي، عن ابراهيم، عن سهم بن منجاب، عن قزعة، عن قرثع، عن ابي ايوب، ان النبي صلى الله عليه وسلم كان يصلي قبل الظهر اربعا اذا زالت الشمس لا يفصل بينهن بتسليم وقال " ان ابواب السماء تفتح اذا زالت الشمس

Aişe (r.anha)'dan; şöyle demiştir: Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) öğle farzından önceki dört rek'at (sünnet)'i kaçırdığı zaman, öğle farzının sonundaki iki rek'atten sonra onu kılardı. Ebu AbdiIIah (Müellifimiz) demiştir ki: Bu hadisi Şu'be'den yalnız Kays rivayet etmiştir

حدثنا محمد بن يحيى، وزيد بن اخزم، ومحمد بن معمر، قالوا حدثنا موسى بن داود الكوفي، حدثنا قيس بن الربيع، عن شعبة، عن خالد الحذاء، عن عبد الله بن شقيق، عن عايشة، قالت كان رسول الله صلى الله عليه وسلم اذا فاتته الاربع قبل الظهر صلاها بعد الركعتين بعد الظهر. قال ابو عبد الله لم يحدث به الا قيس عن شعبة

Abdullah bin el-Haris (r.a.)'den) ; şöyle demiştir: Muaviye (r.a.), (bir gün Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in muhterem eşi) Ümmü Seleme (r.anha)'ya (bir elçi) gönderdi. Ben elçi ile beraber gittim. Elçi Ümmü Seleme (r.anha)'ya sordu. Ümmü Seleme (r.anha) şöyle cevap verdi: Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), (zekat toplamak üzere) bir me'mur göndermiş idi. (Bir gün) öğle namazı için benim odamda abdest alıyordu. Onun yanında çok muhacir vardı. Onların haline çok ihtimam gösteriyordu. Bu esnada kapı çalındı. O da kapıya çıktı. Sonra öğle farzını kıldırdı ve tahsildarın getirdiği zekatı taksim etmeye oturdu. Ümmü Seleme (r.anha) demiştir ki: O, ikindi namazına kadar bu işle meşgul oldu. İkindi farzını kıldırdıktan sonra odama girdi ve iki rek'at (namaz) kıldı. Sonra buyurduki: «Tahsildarın işi ile meşguliyetim dolayısı ile bu iki rek'atı öğle namazından sonra kılmadım, ikindiden sonra kıldım.» Not: Zevaid'de şöyle denmiştir: Bunun senedindeki ravi Yezid bin Ziyad'm sika olduğu hususunda ihtilaf vardır. Bu nedenle isnad hasen olur. Ancak bu ravi tedIis ederdi, bunu da an'ana ile rivayet etmiştir. Buhari, MüsIim, Ebu Davud bu hadisi başka lafızlarla rivayet etmişlerdir

حدثنا ابو بكر بن ابي شيبة، حدثنا عبد الله بن ادريس، عن يزيد بن ابي زياد، عن عبد الله بن الحارث، قال ارسل معاوية الى ام سلمة فانطلقت مع الرسول فسال ام سلمة فقالت ان رسول الله صلى الله عليه وسلم بينما هو يتوضا في بيتي للظهر وكان قد بعث ساعيا وكثر عنده المهاجرون وكان قد اهمه شانهم اذ ضرب الباب فخرج اليه فصلى الظهر ثم جلس يقسم ما جاء به . قالت فلم يزل كذلك حتى العصر . ثم دخل منزلي فصلى ركعتين ثم قال " اشغلني امر الساعي ان اصليهما بعد الظهر فصليتهما بعد العصر

(Mu'minlerin anası) Ümmü Habibe (r.anha)'dım rivayet edildiğine göre; Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), şöyle buyurdu demiştir : «Kim öğle farzından önce dört (rek'at) ve öğle farzından sonra dört (rek'at sünnet) kılarsa Allah onu cehennem ateşine haram eder.» Diğer tahric: Tirmizi, Ebu Davud, Nesai, Hakim ve Ahmed

حدثنا ابو بكر بن ابي شيبة، حدثنا يزيد بن هارون، حدثنا محمد بن عبد الله الشعيثي، عن ابيه، عن عنبسة بن ابي سفيان، عن ام حبيبة، عن النبي صلى الله عليه وسلم قال " من صلى قبل الظهر اربعا، وبعدها اربعا، حرمه الله على النار

حدثنا علي بن محمد، حدثنا وكيع، حدثنا سفيان، وابي، واسراييل، عن ابي اسحاق، عن عاصم بن ضمرة السلولي، قال سالنا عليا عن تطوع، رسول الله صلى الله عليه وسلم بالنهار فقال انكم لا تطيقونه فقلنا اخبرنا به ناخذ منه ما استطعنا . قال كان رسول الله صلى الله عليه وسلم اذا صلى الفجر يمهل حتى اذا كانت الشمس من هاهنا - يعني من قبل المشرق - بمقدارها من صلاة العصر من ها هنا - يعني من قبل المغرب - قام فصلى ركعتين. ثم يمهل حتى اذا كانت الشمس من ها هنا - يعني من قبل المشرق - مقدارها من صلاة الظهر من ها هنا قام فصلى اربعا. واربعا قبل الظهر اذا زالت الشمس. وركعتين بعدها. واربعا قبل العصر. يفصل بين كل ركعتين بالتسليم على الملايكة المقربين والنبيين. ومن تبعهم من المسلمين والمومنين . قال علي: فتلك ست عشرة ركعة. تطوع رسول الله صلى الله عليه وسلم بالنهار. وقل من يداوم عليها . قال وكيع: زاد فيه ابي: فقال حبيب بن ابي ثابت: يا ابا اسحاق ما احب ان لي بحديثك هذا ملء مسجدك هذا ذهبا

Abdullah bin Muğaffel (el-Müzeni) (r.a.)'den rivayet edildiğine göre; Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir : «Her iki ezan (yani her iki ezan ile ikamet) arasında bir namaz vardır.» Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bunu üç defa buyurdu. Üçüncü defasında: «Dileyen kimse için» buyurdu." Diğer tahric: Buhari, Müslim, Nesai, Ebu Davud, Tirmizi ve Beyhaki AÇIKLAMA 1163’te

حدثنا ابو بكر بن ابي شيبة، حدثنا ابو اسامة، ووكيع، عن كهمس، حدثنا عبد الله بن بريدة، عن عبد الله بن مغفل، قال قال نبي الله صلى الله عليه وسلم " بين كل اذانين صلاة " . قالها ثلاثا قال في الثالثة " لمن شاء